Evdeki modellerin tozunu alırken profesyonel anlamda ilgi alanım olmasına karşın tek bir torpidobot modeline sahip olmadığımı şaşkınlıkla farkettim. Onbeş sene önce MRTP-16’ları çizim masasında şekillendirirken benzer görev tekneleriyle ilgili oldukça fazla döküman incelemiş ve tarihsel seri oluşturmaya karar verip bazı botları not almış, konuya dahil edeceğim botların modellerini zamanla biriktirmiþtim. İşe önce model seçimiyle başladım. Revell firmasının S-100 ve PT-117 kiti arasında kısa bir ikilemde kaldıktan sonra konu popülaritesi sebebiyle PT-117 kitinde karar kıldım.
Öncelikle PT-117’nin ELCO 80 sınıfı bir bot olduğunu söyleyerek tarihsel olarak konuyu biraz açalım. Electric Launch Company (ELCO) 1892 ve 1949 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletlerinde faaliyet göstermiş olan bir tekne firmasýdýr. Bindokuzyüzlü yıllara kadar elektrik tahriklik gezinti tekneler üretmiş olup yeni yüzyýlla beraber içten yanmalý motor kullanımına kademeli olarak geçmiştir. Birinci cihan harbi süresince İngiliz donanmasına denizaltı avlama gemileri inşa etmiş, savaşın bitmesiyle beraber sivil piyasaya gezinti tekneleri üretmeye geri dönmüş, motorbot piyasasında bir trend setter haline gelmiştir. İkinci cihan harbinin başlamasıyla beraber ELCO donanmaya yönelik bir yapılanmaya gitmiş, sivil motorbotlarda kazandýklarý birikimlerini 73, 77 ve 80 feet olmak üzere üç ana modelde hayata geçirip dörtyüze yakın botu Amerikan donanmasına teslim etmiştir. 80 feetlik ELCO modeli sayıca diğer firmaların da yapmış olduğu botlar hesaba katýlýrsa en fazla üretilen modeldir. Savaşın bitmesini müteakiben ELCO Electric Boat ile general Dynamics çatısı altında birleşmiş, firma politikası nedeniyle sivile yönlendirilmiþ, satýþlarýn bekleneni karþýlamamasý sonucunda 1949 kepenk kapamýþtýr. İroni yapmak gerekirse PT-Boat’ların DNA’larının bir kısmının bugün SSN’lerde olduğunu söyleyebiliriz. Gelelim ELCO 80’ e;
80, firmanın ürettiği üçüncü kasa PT modelidir, tanımlama iþaretindeki PT, Patrol Torpedo tanýmýnýn kýsaltýlmýþýdýr. 80 ise gemi inşa camiasında bilindiği üzere teknenin boyunu temsil eder (80 adım uzunluk). PT-103 ile başlayan bu serinin bu kadar popüler olma sebeplerinden biri sayıca en fazla üretilmiş olması ve bazı 80 modeli botların tarihe not düþmeleridir. En ünlü ELCO 80 109 numaralı bottur. 109, Tokyo Ekspresine yapılan gece saldýrýlarýndan birinde Japon Agami destroyeri tarafından ezilmiş, botun kaybını takip eden denizde geçen süreçte bot komutanının azmi ve mürettabatı toparlama konusundaki becerisi efsane haline gelmiş, bu efor komutanı bir halk kahramanı haline getirmiş ve Beyaz Saray yolunda ilk adımları atmasýný sağlamıştır; bu komutan J.F. Kennedy’dir.
Hollywood romantiklerinin savaş sonrasında çektikleri filmlerde tasvir ettiğinin aksine 80 modeli, PT-Boat’ların arasında en hantalý olarak bilinmektedir. Meksika menşeili maundan mamül gövde ve güvertenin içinde üç adet V12 Packard supercharger’lý makina teknenin ana itki kuvvetini üç pervane yardımıyla oluşturmaktadır. Ana silahını oluşturan dört adet torpido ilk modellerde tüp yardımıyla atýlmakta olup teknenin hantallýðýný önlemeye yönelik ağırlık azaltma çabaları sonucunda ilerleyen tarihlerde tüplerden vazgeçilip torpidolarý güverte yanından suya bırakan kızak sistemine geçilmiþtir. İkincil silahlar olarak kullanılan makinalı tüfeklerin yanısıra akla gelebilecek her türlü silah takılmış ve aktif olarak kullanılmıştır, bu silahların arasında 37lik, 40lık toplar, roketatarlar, havanlar, dörtlü makinalı taretleri ilk hamlede sayılabilecek silahlardýr.
Gelelim Revell’in kitine. Model altmýþlý yılların ilk yarısında başkan Kennedy’nin popülaritesine ithafen Revell tarafından PT-109 olarak üretilmiş ve piyasaya sürülmüþtür. Erken dönem ELCO 80 yada sınıfının ilk botu olan PT-103’ün sınıfa imini vermesinden kelli bu tanımlamalarla literatürde geçmektedir. Standart erken dönem konfigürasyonuna sahiptir. Daha sonra aynı kit PT-117 adıyla piyasaya sürülmüş olmasına karşın kabartma isim plakası teknenin menþeini açıkça belirlemektedir. Bu plaka çoğu modelcinin ilk hata yaptığı yerdir, keza 109 spesifik bir botun numarasıdır. Bu hataya düşmemek için ya botu direkt 109 olarak bitirmeniz gerekmektedir yada üç seçenekli bir isim plakası seçimine gidip imal etmeniz gerekir (“ELCO 80”; “PT-103 Class” yada yaptığınız botun numarası).
Bendeki kit PT-117 kutulu olduğu için incelemeleri bu kitle sınırlı bırakacağım. Öncelikle kutu kapağını ele alırsak, söylenebilecek tek olumlu söz ancak ben daha kötü çizimler de görmüştüm olabilir. Maun gövdeli bir tekneyi metal yorgunu olarak tasvir etmenin nasıl bir cehalet olduğunu bir kenara bırakıp resmi çizen mümtaz þahsiyeti yaradanýna havale edelim.
Kit yeşil yumuşak bir plastiğe basılı olup dört ana parçadan oluşuyor; Gövde, üst yapının bir kısmının entegre edildiği güverte ve geri kalan parçaları oluşturan iki adet çerçeve. Kalıbın yaþýnýn elli seneye yaklaþmasýna istinaden çapak olayının ayarı kaçmış durumda, bazı parçaları çapakların ortasından traşlayıp çıkarmak gerekebiliyor.
Revell’in plastiğinin yumuşak olmasının ise şöyle bir avantajı var, oda polistren yapıştırıcılara çok iyi tepki vermesi, bu nedenle kasan parçalarda CA (cyanoacrylate, halk arasında capon) kullanımı haricinde ince model yapıştırıcılarından uzaklaþmamak gerekmekte, keza CA eriterek yapıştırmadığı için her yapıştırıcı katmanı size ekstra kalınlık ve tesviye olarak geri dönecektir. Bu sebepten dolayı favorim Tamiya yeşil kapaklı (yeşil kafa) fırçalı yapıştırıcıyla işe koyuldum.
Üst güverte ve gövde kalıbın eskiliðinden dolayı kılavuz noktalarından birbirini rahat karþýlamamakta, bu nedenle ilk iþ olarak bu noktaları temizledim. Test amaçlı olarak gövdeyi birleştirdiğimde ilk sorunla karşılaştım. Gerçek botta güverte ofseti 2 adımla gövde yanına baðlanmakta, Revell alttaki adımı gövdeye basılı olarak vermiş ama maalesef gövde kalýbýndaki asimetriklik yüzünden ki bu kalıbın yaşından ziyade yapıldığı zamanki teknolojiyle alakalı bir sorun, bu adım yer yer güvertenin dış hattýyla aynı seviyede olmakta. Bu durumda iki seçeneğiniz var, ya tekneyi düzeltmeye kalkıp güverteyi yanlara doðrý birer bilim þiþireceksiz yada iki parçayı yapıştırıp alttaki step’i (adım, katman, yada nasıl çevriliyorsa) gerekli yerlerden doldurup yan taraftan seviyeyi eþitleyeceksiniz. Modelin yapılmışları arasında ilk yöntemi pek uyanıp uygulayana rastlamadığım (iki yabancı modelci hariç) için ikinci yöntemi benimsedim.
Bu işlemin ardından yapmayı amaçladýðým PT-174’e yönelik ilk tadilatı ön güvertedeki botun yuvasını kazıyarak yaptım. White Ensign firmasının çok güzel bir PT-Boat detay setinin olmasına rağmen hem antrenman, hemde oynamak amaçlı olarak mümkün olduğu kadar ekstra setlerden kaçıp gözüme takılan detayları eldeki malzemeyle imal edip eklemeye karar verip olaya devam ettim. Güverteden kazýdýðým ikinci detay yan korkuluklar oldu, Revell hem şeklen yanlış, hemde güverteye basılı olarak vermiş bu detayları.
Akabinde güverte yanına çektiğim macunları zımparaladım, bu işlem esnasýndan kalıptaki çiziklerden mütevellit gövde yanında oluşan izleri de zımparayla yokettim. Bu zımpara aşaması kıç aynadaki seviye farkını da gözler önüne serdi, bilahare ilgileceðim
Hardtop’a dönüp ince matkap, maket bıçağı ve eğe üçlüsüyle ön camları açtım. Bir sonraki aşamada gövde plastiðine basılmış ama normalde saydam olması gereken rüzgar siperliðini kestim.
Ön güvertede uçurduğum detayı işleme amaçlı olarak ilk çalışmayı tamiya bandı aynı firmanın kesim matı üzerindeki ölçülerden yararlanıp güverte dışı ve korkuluk mesafesini ölçerek kesmek suretiyle yaptım.
Bu bandı güvertenin dış çizgisine sıfıra sıfır oturacak şekilde eğim boyunca kıvırarak yüzeye yapıştırdım.
Bant hizasýnca pistoleyle ince bir kat boya geçtim.
"Evdeki modellerin tozunu alırken profesyonel anlamda ilgi alanım olmasına karşın tek bir torpidobot modeline sahip olmadığımı şaşkınlıkla farkettim. "
Profesyonel ilgi derken neyi kast ediyorsunuz? Meslek mi?
Bu kitten bende de var. Artık sizin yaptýklarýnýzla gaza gelir birşeyler yapmaya ( en azından denerim canım ) çalışırım artık :D Ancak anladığım işi çok bu kitin...
KFKF "Evdeki modellerin tozunu alırken profesyonel anlamda ilgi alanım olmasına karşın tek bir torpidobot modeline sahip olmadığımı şaşkınlıkla farkettim. "
Profesyonel ilgi derken neyi kast ediyorsunuz? Meslek mi?
Meslek Endüstri tasarım, profesyonel ilgiiyide zaten bir sonraki cümlede açýklamýþým.
Nası yani tahta mý bunun gövdesi?
Kusura kalmayın cemaat-ül plastik maket tayfası. Tahtaya takmış durumdayım bu aralar. Amerikalılar metal yokluğundan mý bu teknelerde tahta kullanmış? Ciddi bir cevap lütfen...
Hardttopla bir miktar oynamaya karar verdim, fotoğrafta görüldüğü üzere bir kısım detayı revell kabartý olarak verip geçmiş.
İlk olarak üç adet tutamağı kazıdım, arkasından kornanýn içini deldim.
Teknenin kıç tarafını ele almaya karar verip iki katmanlý bir styren hazırladım. Bu parça ilk aşamada karar verip tek adıma indirdiğim güverte çýkýntýsýnýn arka çıkma ile seviyesini eþitlemekte kullanılacak. Bu sayede normal şartlarda oluşan ani seviye farkından kelli göz orada hata aramayacak. Bir nevi yanlışı üçkaðýtla kamufle etmek de diyebiliriz.
Bu parçayı çıkmanın altına oturtup yanlardan Tamiya yapıştırıcıyla malzemeye doyurdum. Yeşil kafanın inceliği sayesinde bütün birleşme yüzeyleri malzemeden nasibini almış oldu.
Bu oranda bir yapıştırıcı komple yüzeyi hamura çevirdiği için minimum kýrkbeþ dakika o kısma el sürmemeye karar verip dikkatimi tekrar ön kısma yönelttim. ITM’den temin edebileceğiniz ince Evergreen styren stripe'ları boyayla belirlediğim hat boyunca adım adım kıvırarak yapıştırdım, yapıştırıcı tam kurumadan önce fazlalıklarını çizimlere bakarak maket bıçağıyla uçurdum.
İlk kat styren hattının sertleþmesini beklerken kıç çıkmaya geri döndüm. Maket bıçağıyla fazlalıkları alıp 400 numara zımparayla genel formu yakaladım. Hazır elde zımpara varken kıç aynayı da komple zımparaladım. Bu sayede kıç aynaya basılı olarak verilmiş normalde o yüzeyden bir hayli açıkta olması gereken egzos çıkışlarını açıp kapamaya yarayan pushrod'ların temsili gravürlerinden kurtulmuş oldum. Gene zımparanın ulaþamadýðý yerler macun ihtiyacını gözler önüne serdi, bilahare onunla da ilgileceðim.
Genel gezinti, motoryat türevi teknelerin olmazsa olmazı değişik malzemelerden mamül üst yapı ve güverte birleşiminde kullanılan çýtalardýr. Bu çıtaların dekoratif amacı birleşim noktalarını düzgün bir şekilde kamufle etmek, fonksiyonel amacı ise izolasyonu sağlamaktır. Revell’in kalıbından kaynaklanan jilet gibi hat tanýmýndan çok uzak bu dik birleşim yerlerini toparlamak için bu tip çıtalardan yararlanmayı düşündüm. ELCO’nun motoryat konusundaki birikimi ve bu çıtalara sahip bir kısım 80 sınıfı bota rastlamış olmam inisiyatif kullanmaya teşvik etti beni. Erken dönem dökümanı var olan botlarda (103, 109, 117 gibi) bu çıtaya rastlanmamasýna karşın 174’ün çizimlerinde bu çıtalar gözükmekte, ama maalesef bu çıtaların varlığına dair olumlu veya olumsuz tek bir foto bulunmamakta. Çizimin tersane menşeili olması ve 174'ü ilk haliyle modelleyecek olmam sonucu fazla kafa yormayýp çıtaları döşemeye başladım.
Burnun yeterince kuruduğuna kanaat getirip dikkatimi bu noktaya yönlendirdim. Yeni bir 11 numaralı (üçgen uç) bıçakla gerekli açýklýklarý dikkatlice kesip güverteden kaldırdım. Kaldýrdýðým parçaların altında kalan styren artıklarını da 400 numara zımparayla temizledim. Zımpara sonrası kalan çizikler için ise eski bir kızılderili numarasını kullandım. Tamiya yapıştırıcıyla yüzeyi sývamak. Bu tip yumuşak plastikli kitlerde bu tip yüzey çiziklerini eriterek düzeltmek için oldukça leziz bir yöntem.
İki tarafta gerekli açýklýklarý oluþturduktan sonra ikinci kat styreni ilk katın üstüne döndüm.
