Bu forum arşiv olarak korunmaktadır. Yeni üyelik ve mesaj gönderimi kapalıdır.
GEMİLER ÜZERİNDEKİ MEVCUT KISIMLARIN ÖZEL
Foruma dön · Sayfa 1/1GEMİLER ÜZERİNDEKİ MEVCUT KISIMLARIN ÖZEL DİLİ:
A
AÇAVELA GÖNDERİ: bir deniz aracının bulunduğu yerden açýlmasýnda kullanılan uzun sopalara gönderlere denir.
ADMÝRALTI DEMİRİ: çiposu kollarına dik olan demirler olup tutma yetenekleri diğerlerine göre daha yüksektir.
ALABANDA: gemi ve deniz araçlarının su kesimi üstünde kalan iç kısımlarına denir.
ALAY SANCAĞI: milli bayramlarda ve önemli günlerde işaret sancak ve flamalarýnýn bir savloya dizilerek pruvadan pupaya kadar çekilen sancaklarýn tümüne verilen isimlerdir alay sancaklarý burak sancaðýyla başlar iki sancak bir flama sırasıyla çekilirler.
ANA DİREK: direklerin en altı kısmında bulunan kalın bölümlerdir.
ANA GÜVERTE: geminin üst kısmında başından kýçýna kadar uzanan güvertedir.
ANELE: mapalarýn içerisinden geçirilmiş hareketli halkalara denir.
ARMA: gemi güvertesinde yukarıda bulunan direk, seren, yelken, ve bunların üzerlerinde bulunan tüm halat ve donanýmlara denir.
ARMUZ: güverte döşeme tahtalarýnýn veya ahşap teknelerde borda kaplama tahtalarýnýn uzunlamasına birleştiği yere denir.
AVARA: bir geminin veya deniz aracının yanaþmýþ olduğu mevkiden hareket edip açýlmasýdýr.
B
BABA: halatları volta etmek için, güverte üzerinde muhtelif yerlere konmuş silindir şeklindeki demir döküm parçalara denir.
BABAFÝNGO: direklerin güverteden itibaren üçüncü çubuðudur üzerinde bulunduğu ana direğin ismini alır.
BACA FÝSTANI: baca altlarının dış tarafına yapılan muhafazalara denir.
BAKLA: zincirleri oluşturan oval ve dökme demirden yapılmış halkalardýr.
BASTÝKA: halatların yönünü deðiþtirmekte kullanılan halatın bedeninden geçirilebilmesi için tablasýnýn bir tarafı açılan tek dilli makaralardýr.
BAŞ: bir gemiyi boylamasına üç parçaya ayýrdýðýmýzda en önde kalan kısma denir.
BAŞ BODOSLAMA: gemi ve deniz araçlarının baş tarafının şeklini oluşturan omurgadan yukarıya kaldýrýlan direklerdir.
BAŞ OMUZLUK: borda kaplamalarýnýn bodoslamaya ve iç tarafa doğru meyil almaya başladığı kısımlara denir.
BAŞÜSTÜ: gemi ana güvertesinin gemi pruvasýnda kalan kısmıdır.
BAŞ VENTO: filika mataforalarý ile yan mataforalarýn döndürülmesinde kullanılan donanýmlarýn baş tarafta bulunanýdýr.
BEDEN: demirin anelesiyle memesi arasında kalan veya halatların iki çýmasý arasında kalan kısımlarına denir.
BODOSLAMA: tekne omurgalarýnýn baş kıç taraflarından yukarıya doğru uzanan çelik dövme demir veya ağaçtan yapılmış kýsýmlardýr.
BORDA: gemilerin veya teknelerin dış tarafta ve su kesiminden yukarıda kalan yan kısımlarına denir sağ tarafýndakine sancak borda sol tarafýndakine iskele borda adı verilir.
BÖLME: gemilerde birbirinden perdelerle ayrılmış su geçirmez odacýklara kısımlara denir.
C
CAN HALATI: can sallarýnýn etrafında doblin olarak sarkıtılan halatlardýr.
CAN SİMİDİ: gemilerde denizde düşen kazazedeye ilk yardım olmak üzere atılan yüzdürücülerdir.
CAN YELEĞİ: gemiyi veya vasýtayý terkte personel emniyetini sağlayan yüzdürücü yeleklerdir.
Ç
ÇÝPO: demirin kollarına dik olarak demir bedeninin üst tarafında ve anelenin altında bulunan koldur.
D
DEMİR: gemi ve deniz araçlarını istenilen yerde sabit tutmak için halat veya zincirle denize bırakılan özel biçimde dökme demir veya çelikten yapılmış aðýrlýklardýr.
DEMİR IRGATI: demirleri fundo veya vira etmek için gemilerin baþüstüne konulmuş yatay veya dikey olarak çalışan makinalardır.
DESTE: halat veya zincirlerin gergin durumuna denir.
DİREK: demir veya ağaçtan yapılmış güverteye dikine konulmuş sütunlara denir.
DRAFT: geminin çektiği su miktarýdýr.
DÜMEN: deniz araçlarının rotalarýný değiştirmek için teknelerin kıç taraflarında bulunan dikey satýhlardýr.
DÜMEN DOLABI: gemilerin sancak veya iskeleye dönüþlerini sağlayan dümenlerin komuta tertibatlarýnýn bulunduğu dolaplardýr.
DÜMEN EVİ: gemilerde dümen dolabýnýn ve serdümenin bulunduğu köprüüstündeki bir mevkidir.
FAÇA: geminin yüklü ve boş durumları arasındaki deniz suyunun bordada bıraktığı izin dik mesafesine denir.
FİLİKA: ağaçtan yapılmış kürek ve yelkenle hareket edebilen teknelerdir.
FİRAR KAPORTASI: yatay kaportaların ortasında bulunan bir insanın geçebileceði genişlikte kaporta özellikleri taşıyan yuvarlak kaportalardýr.
FRENGÝ: güvertede biriken sularýn dışarı atılması için bir ağzı bordaya açılmış oluklara denir bulunduğu yere göre isim alırlar örn: borda frengisi, güverte frengisi v.b.
G
GÖNDER: ince, düz ve uzun yapılmış ağaç çubuklardýr.
GÜVERTE: geminin kemereleri üzerine döþenmiþ baştan kýça kadar uzanan ağaç veya saç levhalara denir.
H
HALAT: bir deniz aracını sabit bir konumda tutmak veya iki cismi bir arada bulundurmak için kullanılan örgülere denir.
HALAT DOLABI: halatların kullanılmadığı zamanlarda üzerine sarıldığı silindir şeklindeki makaralardýr.
HAVUZ: gemilerin baş kasarasý ile köprüüstü, köprüüstü ile kıç kasarasý arasında kalan boþluktur.
HIRÇA MAPASI: zincirin zincirlikte kalan çýmasýnýn kilitlendiği omurgaya konulmuş mapadýr.
I
IRGAT: demirli gemilerin zincirini almada, sahile verilmiş halatların boþunu almada kullanılan motor, elektrik veya elle çalışan güverte makinalarına denir.
ISKAÇA: direk ve puntellerin topuklarýnýn, güverte üzerine oturduğu yuvalara denir.
Ý
İSKELE: bir geminin üzerine çıkılıp baş tarafına dönüldüðünde sol tarafta kalan kýsýmdýr.
İSKELE: gemilere giriş çıkış için kullanılan veya güverteler arasında iniş çıkışa yarayan merdivenlere denir bulundukları yere göre isim alırlar borda iskelesi, kıçtan kara iskelesi v.b.
K
KALAFAT: su geçirmezliðini kaybeden güverte döşeme tahtaları borda kaplama tahtalarýnýn armuzlarýna üstübü sýkýþtýrýlarak üzerilerine katran dökülmesine denir.
KALASTIRA: küçük deniz araçlarının güverte üzerinde oturdukları, teknenin dış kısmını kavrayacak şekilde yapılmış yastýklardýr.
KANO RAKAMLARI: gemilerin su çekimlerini gösteren, baş ve kıç bodoslamalarýn her iki taraflarına yazılan rakamlardýr.
KAPLAMA: gemilerin borda kısımlarını teşkil etmek üzere postalar üzerine baştan kýça kadar bağlanan demir veya aðaçlardýr.
KAPLUMBAÐ: zincirlik loçalarýnda zinciri emniyete almak için koulmuþ palanga donanımlı manivela sistemidir.
KAPORTA: gemilerde, bölmeler ve güverteler arsý geçişi sağlayan kapatýldýðýnda su ve gaz sýzdýrmaya basınçlı kapılara denir kaportalar dikey ve yatay olmak üzere iki çeşittir dikey kaportalar bölmeler arası geçişi, yatay kaportalar ise güverteler arası geçişi sağlarlar.
KARİNA: gemilerin su kesimi altındaki dış kısımlarına verilen addır.
KASARA: gemilerin baş ve kıç taraflarında ana güvertenin üstünde bulunan yarım güvertelere denir.
KEMERE: postaları sancak iskele birbirine bağlayan geminin bir bordasýndan diğer bordasýna uzanan omurgaya dik yönde konulmuş parçalara denir.
KIÇ: üç parçaya ayrılmış geminin en arkada kalan kısmına denir.
KIÇ GÖNDER: gemilerin kıç tarafında bulunan limanlarda üzerine milli sancaðýn çekildiği gönderlerdir.
KOÇ BOYNUZU: çatal şeklinde yapılmış halat volta etmek için kullanılan alabandalar ve güverte üzerlerinde bulunan malzemelere denir.
KÖPRÜÜSTÜ: geminin sevk ve idare edildiği bu maksatlar için her türlü cihaz ve aletle donatılmış görüş imkâný geniş yüksekçe yerlerdir.
KÖR KAPAK: gemilerin karartýlmasýnda geceleyin dışarıya ışık sızmaması için lumbuz üzerine kapatılan madeni kapaklardýr.
KURT AĞIZI: gemi güvertesine yerleştirilmiş içinden halat vermek için kullanılan üzeri açık yuvalara denir.
KÜPEÞTE: postaların başlarını geminin baş bodoslamasýndan kıç bodoslamasýna kadar yekpare olarak bağlayan kuþaða verilen isimdir.
L
LİFTİN USKUR: vardeva telleri, çarmýk ve zincirleri germe işlemi ile bosalamada kullanılan iki tarafı dişli güverte malzemeleridir.
LOKMA: zincirleri teşkil eden baklaların ortalarına konulan, kuvvetlerini arttýrýcý demir parçalara denir.
LUMBAR AĞZI: iskelelerden gemiye giriş çıkış yapmak üzere küpeþte kenarına açlýmýþ yerlere denir.
LUMBUZ: gemi bölmelerini havalandýrmak ve ışık girmesini sağlamak amacıyla borda ve alabandalara açılmış yuvarlak deliklere denir.
M
MANDA GÖZÜ: baş ve kıç bodoslama üzerinde bulunan büyük halat loçalarýdýr.
MANÝKA: gemilerin alt bölmelerini havalandýrmak için güverte üzerine konulan ağızları geniş madeni borulara denir.
MAPA: gemi güverte ve alabandalarýna kanca takmak, makara donatmak, halat bağlamak amacıyla kullanılmak üzere konulmuş sabit halkalara denir.
MATAFORA: gemi vasýtalarýný denize indirmek veya almak için kullanılan uç kısımlarına palanga donatılmış dikmelere denir.
MEGAFON: gemiler arası yakın mesafeden konuşmak için kullanılan koni şeklindeki ince sactan yapılmış malzemelerdir.
MEZARNA: kaporta ve ambar ağızlarından iç kısımlara su girmemesi için bunların etrafına konulan yüksekçe çerçevelere denir.
MÝZANA: genel olarak geminin üçüncü direği ve bu direk üzerindeki armalarýn tümünü kapsayan terimdir.
N
NAKKAÞHANE: gemi için lüzümlu boya, vernik, fırça gibi malzemelerin muhafaza edildiği yerdir.
NETA BATARYA: gemi personelinin manga ve yaşam yerlerini bataryalarýný temizlemeleri, düzene sokma işlemine denir.
O
OMURGA: bir geminin temelini teşkil eden geminin başından kýçýna kadar uzanan çelik veya sağlam ağaçtan yapılmış olan kısmına denir.
Ö
ÖKSÜZ KEMERE: ambar ağızları ve güverteler üzerine açılmış kaportalar dolaysýyla alabandadan alabandaya kadar uzamayan ve bir uç ambar veya kaporta hizasında kesilen kemerelerdir.
P
PALAMAR: bir rıhtıma aborda veya kıçtan kara olmuş gemilerin vermiş oldukları kalın halatlara denir.
PALANGA: iki makara ve bu makaralardan donatýlan halattan meydana gelmiş donanýmdýr.
PARAKETE: gemilerin süratini ve deniz içinde katettiði mesafeyi deniz mili cinsinden ölçen araçtır.
PORTUÇ: gemi güverte işlerinde kullanılan malzemelerin konulduğu güverte üstündeki ambarlara denir.
POSTA: bir geminin tekne şeklini oluşturan omurgadan yukarıya dopru uzanan ve üstlerinde kaplama levha/ağaçlarının bağlandığı ağaç veya demir parçalarına denir.
PUNTEL: güverte üzerinde tehlike sınırlarını belirtmek üzere muayyen aralıklarla konulmuş dikmelere denir.
PUPA: geminin kıç tarafından geriye doğru olan arka kısmına denir.
R
RADANSA: halat çýmalarýna yapılan kasaların iç taraflarına konulan ve halatın yýpranmasýna engel olan madenden yapılmış oluklu halkalardýr.
RÖLE: gemide olması muhtemel durumlara karşı personel arasında yapılan iþ taksimatýdýr.
S
SAKAL: gemilerin karinalarýnda meydana gelen yosunlara denir.
SANCAK: bir geminin üzerine çıkılıp baş tarafına dönüldüðünde sağ tarafta kalan kısma denir.
SÝNTÝNE: geminin su kesimi altında kalan gemi içinden sızan sularla, makina, kazan dairelerinden akan yağ artıklarının toplandığı iç kısma denir.
Þ
ŞAPKA KIRMIZISI: gemilerin en yüksek yerini belirtmek için şapka üzerine veya şapkaya yakın bir yere konulan kırmızı bir fenerdir.
T
TENTE: gemi güvertelerini güneş ve yağmur etkisinden korumak için puntel dikemeleri üzerine gerilen brandalara denir.
TONAJ: bir geminin iç hacminin hesaplanmasý ile bulunan taşıma kapasitesidir.
TONOZ DEMİRİ: gemileri belirli bir istikamette tutmak için gemilerin kıç taraflarından bir tele bağlı olarak attıkları demirdir.
TORNAÇARK: gemilerde bulunan makina ve cihazların bakım tutum amacıyla çalýþtýrýlmasýna denir.
U
USKUNDURA: çift pervaneli gemilerin bordalarýnda ve pervane hizalarýnda bulunan kavisli braketlere denir.
USTURMAÇA: gemilerin aborda olmaları sırasında boyalarının sýyrýlmamasý kaplamalarýnýn ezilmemesi için yanaþtýklarý bordalarýndan sarkýttýklarý esnek halat veya sentetik maddelerden yapılmış değişik tipteki yastýklardýr.
USKUR: gemi pervanesine verilen addır.
V
VARDASÝLO: güvertenin güneşten korunması için tente vardavelasý ile küpeþte veya vardavela telleri arasına dik olarak gerilen tentelere denir.
VARDAVELA: güverte üzerilerine personeli korumak amacıyla belirli aralıklarla konulmuş puntellere denir.
VASAT: üç parçaya ayrılmış geminin orta kısmına denir.
Y
YALPA OMURGASI: geminin yalpasını azaltýcý etki yapan baş omuzluk ile kıç omuzluklar arasına karinaya dik olarak monte edilmiş çýkmalardýr.
YALI KÜTÜÐÜ: güverteden akan sularýn gemi bordalarýný kirletmemesi için küpeþte üzerlerine açılmış oluklara denir.
YEKE: dümeni istenilen tarafa çevirmek için dümen boðazýna geçirilen ağaç veya madenden yapılmış manivelalara denir.
Z
ZİNCİR: baklaların birbirine eklenmesi suretiyle meydana gelen ve çeşitli maksatlar için kullanılan çekme gücü yüksek madeni halkalar dizisine denir.
ZİNCİRLİK: demir zincirinin bulunduğu sintineye yakın bölmelere denir.