Republic P-47D Thunderbolt “Tulsa Redhead”

Republic P-47 Thunderbolt “Tulsa Redhead” — Bir Araştırmanın İkinci Perdesi

Nisan 2015’te tamamladığım bu modelin hikâyesi, 2007 yılında yaptığım ilk “Tulsa”ya uzanıyor. Tek bir fotoğraf ve sınırlı bilgiyle başlayan çalışma, yıllar içinde yeni belgeler, kişisel arşivler ve araştırmacıların katkılarıyla gelişerek aynı uçağın daha doğru bir temsilini ortaya çıkarma çabasına dönüştü.

İlk modelin hazırlanması sırasında, bilinen seri numaraları ve görsel referanslar karşılaştırılarak olasılıklar üç uçağa kadar indirilmişti. Son ayrımı belirleyecek unsur ise burun bandının rengiydi. Siyah beyaz fotoğraflarda açık mavi ile sarının birbirine yakın tonlar vermesi, kesin bir sonuca ulaşmayı güçleştiriyordu. Dönemin verileriyle sarı bant taşıdığı düşünülen seri numarası tercih edilmiş olsa da bu kararın ardındaki soru işareti kapanmadı. Sonraki yıllarda karşılaşılan her yeni belge, bu belirsizliği çözmek üzere yeniden değerlendirildi.

Araştırmanın dönüm noktası, Arkut’un beklenmedik bir kaynakta uçağın burun resmine rastlaması oldu. Roy Sutherland ve ardından Don Barnes’ın katkıları, dağınık bilgilerin birbirini tamamlamasını sağladı. Özellikle Don Barnes’ın paylaştığı, Türkiye’ye teslimattan bir iki ay önce çekilmiş renkli fotoğraf; uçağın kimliği, işaretleri ve renkleri konusundaki temel belirsizlikleri giderdi. Pilotun memleketi dahil, önceki araştırmada geliştirilen çıkarımların büyük bölümünün doğrulanması da bu sürecin en sevindirici sonuçlarından biriydi.

Uçağın pilotu, 1922 yılında Tulsa, Oklahoma’da doğan ve 2005 yılında hayatını kaybeden Varge Pfuehler’di. Seri numarası 44-33467, özgün gövde kodu ise C4*M olarak belirlendi. Uçak, 386. Filo’daki hizmetinin ardından 365. Filo’ya aktarılmış; bu birliğin Amerika’ya dönüşü sırasında Avrupa’da kalarak daha sonra Türkiye’ye gönderilmişti.

Renkli referans, burun bandının, kuyruk fininin ve kokpit yan plakasının açık mavi olduğunu ortaya koydu. Mavi burun bandının ön kenarında, uçağın önceki birliğinden kalan kırmızı bandın bir bölümü de korunuyordu. “Tulsa” burun resmi savaşın sonlarına doğru uygulanmış, “HOLY” yazısı ise savaş sonrasında, uçağın rezervde bulunduğu dönemde eklenmişti. “Tulsa Redhead” yazısının zemini kırmızı, figürün saçları da turuncuya yaklaşan bir kırmızı tonundaydı.

Bütün bu ilerlemeye rağmen araştırmanın açık kalan başlıkları da vardı. Tulsa yazısının önündeki piktogramın anlamı ve uçağın sağ tarafındaki görünüm, modelin tamamlandığı tarihte henüz kesin olarak açıklığa kavuşturulamamıştı. Dolayısıyla bu çalışma, eldeki belgelerin ulaştırdığı en güçlü yorumu temsil ediyordu.

Modelin hazırlandığı dönemde bu uçağı yapmak isteyenler için iki dekal seçeneği bulunuyordu. Babibi Dekal’in setinde, önceki araştırmamın sonuçları bilgim dışında ticari bir ürüne aktarılmıştı. Bu setteki oran, renk ve baskı kalitesi sorunları nedeniyle kullanmayı tercih etmedim.

Ayhan Toplu’nun bilgim dahilinde hazırlattığı Tigerhead seti ise önceki 1/32 ölçekli modelimi temel aldığı için genel oranlar bakımından daha başarılıydı. Bununla birlikte, yeni belgeler ışığında seri numarasının, boyama planının ve özellikle burun resmindeki renklerle yazı karakterinin düzeltilmesi gerekiyordu. Dekallerin ince ve kaliteli baskısı sayesinde modeldeki milliyet işaretleri bu setten kullanıldı.

Yeni bulgulara uygun burun resmi, seri numaraları, oranları gözden geçirilmiş “HOLY” yazısı ve gövde numarası yeniden çizildi. Hazırlanan grafikler, Bare-Metal’in lazer yazıcıya uygun dekal kâğıdına basılarak modele özel bir işaretleme seti oluşturuldu.

Yapımda Quickboost reçine koltuk ve çeşitli Eduard aksesuarlarından yararlanıldı. Kokpit, fotokimyasal aşındırma parçalarla ayrıntılandırılırken kemerler konusunda daha seçici bir yaklaşım izlendi. Eduard setindeki kemerlerde P-47’ye özgü büyük, yuvarlak kilidin bulunmaması ve üst bağlantı tellerinin yassı kemerler şeklinde temsil edilmesi, bu parçaların kullanılmamasında belirleyici oldu.

Yüzey çalışmasının en kapsamlı aşamalarından birini, üç bini aşkın dışa detay dekal perçinin uygulanması oluşturdu. Siyah dolgu astarı üzerine yerleştirilen perçinler, ilk metalik kat olarak kullanılan Alclad AL-101 Aluminium altında beklenenden fazla kayboldu. Ayrıntıları yeniden görünür kılmak amacıyla yüzey 6000 grit zımparayla kontrollü biçimde işlendi. Ardından beş farklı Alclad tonu, serbest el ve maskeleme yöntemleri birlikte kullanılarak uygulandı; böylece metal paneller arasında ölçülü ton farklılıkları elde edildi.

Türk hizmetine geçmiş bu uçakların görünümünde önemli yer tutan bir başka ayrıntı, önceki Amerikan milliyet işaretlerinin kapatıldığı alanlardı. Gerçek uçakta metalik boyayla örtülen bu bölgeler, Gunze metal renkleriyle çevredeki doğal metal yüzeyden ayrıştırıldı. Amerikan birlik işaretlerini kısmen koruyan bir Türk P-47’sinin doğru temsilinde, bu boya farkları en az yeni milliyet işaretleri kadar önem taşıyordu.

Açık mavi alanlar hazırlanan bir karışımla boyandı. Önceki kırmızı burun bandından kalan bölüm, parlama önleyici panel ve burun resminin beyaz zemini ayrı maskeleme aşamalarıyla tamamlandı. Dekal uygulanacak bölgelerde Tamiya X-22 kullanılarak uygun yüzey hazırlandı; işaretlemelerin ardından bölgesel yıkama ve hava tabancasıyla tonlama çalışmalarına geçildi.

Eskitme yaklaşımı, aynı dönemde fotoğraflanmış ve aynı teslimat grubunda yer alan uçakların görünümü esas alınarak belirlendi. Metal yüzeyin karakterini, kapatılmış işaretlerin boya farklarını ve kullanım izlerini birlikte yansıtan bir sonuç hedeflendi. Son kat mat verniğin ardından nihai montaj tamamlandı; EZ Line anten teli, iniş takımlarındaki metal ayrıntılar ve kanat altı yük taşıyıcılarının salınım önleyici dayanakları da modele eklendi.

Ortaya çıkan çalışma, tarihsel doğruluk ve bitiş kalitesi bakımından beni tatmin eden bir sonuç verdi. Katıldığı yarışmada ise eskitmesinin fazla bulunduğu gerekçesiyle derece dışında kaldı. Aynı yarışmada Fw 190 A-9 ve Ju 87 modellerimin kendi kategorilerinde birincilik kazanması sevindiriciydi; ancak Tulsa’nın daha eksik ve hatalı bir yorumunun ilk üçte yer alması, değerlendirme ölçütleri üzerine ayrıca düşünmeme neden oldu.

Buradaki temel mesele, bir modelin diğerinden daha fazla beğenilmesi değildi. Önceki araştırmamdan hareketle üretilmiş bir dekalin, dayandığı yorumun sınırları sorgulanmadan kullanılması; zaman içinde varsayımların doğrulanmış bilgi gibi kabul edilmesine örnek oluşturuyordu. Nitekim ilk çalışmada çözülemeyen sarı-mavi ayrımı, o modeli esas alan sonraki ürünlere de taşınmıştı. Kaynağa dönülmediğinde, bir yorumun tekrar edilmesi ona hak etmediği bir kesinlik kazandırabiliyordu.

2008’de bu uçaklar üzerine yaptığım çalışmaların tarihsel olasılığını dahi reddeden isimlerin, daha sonra aynı araştırmadan türeyen bir modelin seçilen ve seçen taraflarında bulunması ise sürecin ironik yanıydı.

“Tulsa Redhead”, benim için tek bir modelin yapımından daha uzun bir çalışmanın ürünü oldu. İlk fotoğrafın doğurduğu sorular, yıllar sonra bulunan renkli bir kareyle büyük ölçüde yanıtlandı; bu yanıtlar da modelin renklerinden en küçük işaretine kadar yeniden ele alınmasını sağladı. Çalışmanın asıl değeri, ulaşılan sonuç kadar, o sonucu değiştirebilecek yeni bir belgeye her zaman açık kalmasında yatıyor.

Fotoğraflar doğrudan güneş ışığında çekilmiş, kadrajın kırpılması dışında herhangi bir görüntü işlemine tabi tutulmamıştır.